ဂမ္ဘီယာ ႏွင့္ ျမန္မာ အမႈ

The Gambia v Myanmar ဂမ္ဘီယာ ႏွင့္ ျမန္မာ အမႈ ၂၅ ႏိုဝင္ဘာ ၂၀၁၉ တင္ထားေဆြ   ျမန္မာႏိုင္ငံအေပၚ အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာတရား႐ုံးမွာ ဂမ္ဘီယာႏိုင္ငံက တရားစြဲဆိုထားတဲ့အမႈ နဲ႔စပ္လ်ဥ္းၿပီး လိုက္နာရမယ့္ ဥပေဒ ကန႔္သတ္ခ်က္ေတြရွိပါတယ္။ ဒီဥပေဒကန႔္သတ္ခ်က္ေတြကဘာေတြလဲ၊ ဒီဥပေဒကန႔္သတ္ခ်က္ေတြကို ဂမ္ဘီယာက ရင္ဆိုင္ေျဖရွင္းဖို႔ဘာေတြလိုသလဲ၊ The European Journal of International Law ဘေလာ့ခ္မွာေဖာ္ျပထားတဲ့ဥပေဒဆိုင္ရာသုေတသီ Thomas Van Poecke, Marta Hermez နဲ႔ Jonas Vernimmen တို႔ရဲ႕ေဆာင္းပါးကို မွီျငမ္းၿပီးေဆြးေႏြး တင္ျပပါမယ္။ အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာတရား႐ုံး International Court of Justice, ICJ ဆိုတာဘာလဲ အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာတရား႐ုံးက ကုလသမဂၢရဲ႕တရားစီရင္ေရးဆိုင္ရာအဖြဲ႕အစည္းျဖစ္ပါတယ္။ ကုလသမဂၢပဋိညာဥ္နဲ႔အညီ၁၉၄၅ ဇြန္လမွာ အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာတရား႐ုံးကိုဖြဲ႕စည္းခဲ့ၿပီး၁၉၄၆ခုႏွစ္ မွာလုပ္ငန္းစတင္ပါတယ္။ အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာတရား႐ုံးကနယ္သလန္ႏိုင္ငံ သဟိဂ္ၿမိဳ႕၊ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးနန္းေတာ္ Peace…

Read More

အဆံုးသတ္နိုင္ဖြယ္မရိွေသးသည္႔အေမရိကန္-အာဖဂန္ အၾကာရွည္ဆံုးစစ္ပြဲ 

မ်ိဳးဆက္(VOM)     ၂၀၀၁ခုနွစ္စက္တင္ဘာ၁၁ရက္တြင္နယူးေယာက္ရိွကမၻာ႔ကုန္သြယ္ေရးအေဆာက္အအံုနွင္႔၀ါရွင္တန္ဒီစီရိွပင္တဂြန္စစ္ဌာနခ်ဳပ္တို႔ိကုိအယ္လ္ခိုင္ဒါအဖြဲ႔ကတိုက္ခိုက္ခဲ႔ျပီးေနာက္စတင္ခဲ႔သည္႔အေမရိကန္၏အာဖဂန္စစ္ပြဲမွာ၁၈နွစ္ၾကာကာလအတြင္းခ်ဥ္းနွင္းလာျပီျဖစ္သည္။     လူသံုးေထာင္နီးပါးေသဆံုးခဲ႔သည္႔တိုက္ခိုက္မႈအတြက္ဦးေဆာင္ခဲ႔သူအယ္လ္ခိုင္ဒါအၾကမ္းဖက္ေခါင္းေဆာင္အိုစမာဘင္လာဒင္ကိုလႊဲေျပာင္းေပးေရးအာဖဂန္နစၥတန္တြင္အစိုးရျဖစ္ေနသည္႔တာလီဘန္တို႔ကိုေတာင္းဆိုေသာ္လည္းပယ္ခ်အျပီးတြင္သမၼတေဂ်ာ႔ဒဗလ်ဴဘုရွ္ကစစ္ေရးအရလက္တုံ႕ျပန္ခဲ႔ျပီးအာဖဂန္စစ္ပြဲစခဲ႔ေလသည္။     လက္ရိွအခ်ိန္ထိအာဖဂန္စစ္ပြဲေၾကာင္႔ေနတိုးတပ္ဖြဲ႔၀င္၃၅၀၀နီးပါးက်ဆံုးခဲ႔ျပီး၎တို႔ထဲမွ၂၃၀၀ေက်ာ္မွာအေမရိကန္တပ္ဖြဲ႔၀င္မ်ားျဖစ္ကာ၂၀၁၉ခုနွစ္အထိစစ္ေရးအသံုးစရိတ္ေဒၚလာ၉၇၅ဘီလီယံေက်ာ္က်ခံသံုးစြဲခဲ႔ရသျဖင္႔အေမရိကန္အေနျဖင္႔လည္းအဖက္ဖက္မွအထိနာေစသည္။     ကာလရွည္စစ္ပြဲအဆံုးသတ္ေရးအေမရိကန္၏ကနဦးခ်ဥ္းကပ္မႈမွာတာလီဘန္အဖြဲ႔နွင္႔လက္ရိွအုပ္ခ်ဳပ္ေနသည္႔အာဖဂန္အစိုးရအၾကားေစ႔စပ္ညိွႏိႈင္းေပးေရးျဖစ္သည္။သို႔ေသာ္သမၼတဂါနီဦးေဆာင္သည္႔လက္ရိွအာဖဂန္အစိုးရသည္အေနာက္အုပ္စုကတင္ေျမာက္ထားသည္႔ရုပ္ေသးအစိုးရဟုတာလီဘန္တို႔ကသမုတ္ျပီးေတြ႔ဆံုေဆြးေႏြးေရးကိုအၾကိမ္ၾကိမ္ပယ္ခ်ခဲ႔ျခင္းေၾကာင္႔ေရြးခ်ယ္ခြင္႔မရိွေတာ႔သည္႔အေမရိကန္အေနျဖင္႔တာလီဘန္မ်ားနွင္႔ေဆြးေႏြးျခင္းျပဳခဲ႔ရသည္။     အဆိုပါကာလရွည္စစ္ပြဲဆင္ႏႊဲေနျခင္းအတြက္အေမရိကန္ျပည္သူမ်ားကအျပည္႔အ၀ေထာက္ခံျခင္းမရိွေတာ႔သလိုအစိုးရအေနျဖင္႔လည္းစစ္ပြဲအဆံုးသတ္ေရးဦးတည္လုပ္ေဆာင္ေနျပီးလြန္ခဲ႔သည္႔နွစ္ကတည္းကအခ်က္ေလးခ်က္အေပၚအေျခခံကာတာလီဘန္မ်ားနွင္႔ၾကိမ္ဖန္မ်ားစြာေဆြးေႏြးခဲ႔သည္။   အယ္လ္ခိုင္ဒါနွင္႔အိုင္အက္စ္ကဲ႔သို႔ေသာစစ္ေသြးၾကြအဖြဲ႔မ်ားကိုတာလီဘန္တို႔ကအာဖဂန္တြင္အေျခခ်လႈပ္ရွားခြင္႔မျပဳေရး၊အေမရိကန္နွင္႔ေနတိုးတပ္ဖြဲ႔၀င္မ်ားအာဖဂန္ေျမမွအျပီးတိုင္းရုပ္သိမ္းေရး၊အေမရိကန္-တာလီဘန္-အာဖဂန္အစိုးရတို႔အၾကားသံုးပြင္႔ဆိုင္ေဆြးေႏြးေရးနွင္႔နိုင္ငံအတြင္းအပစ္အခတ္ရပ္ဆဲေရးတို႔ျဖစ္သည္။     ေဆြးေႏြးပြဲကာလမ်ားအတြင္းအေမရိကန္အပါအ၀င္ေနတိုးတပ္ဖြဲ႔၀င္မ်ားအာဖဂန္ေျမမွရုပ္သိမ္းမည္႔အခ်ိန္ကာလကိုမေၾကညာေသးသေရြ႔မည္သည္႔ကတိက၀တ္မွေပးမည္မဟုတ္ေၾကာင္းတာလီဘန္ကိုယ္စားလွယ္မ်ားက  အခိုင္အမာေျပာဆိုထားသည္။     နွစ္ဘက္အၾကားအာဖဂန္စစ္ပြဲအဆံုးသတ္ေရးေဆြးေႏြးမႈမ်ားတြင္ကာတာနိုင္ငံဒိုဟာျမိဳ႕တြင္ျပဳလုပ္ေသာကိုးၾကိမ္ေျမာက္အစည္းအေ၀းအျပီးသေဘာတူညီခ်က္မူၾကမ္းတစ္ရပ္ကိုစက္တင္ဘာလဆန္းတြင္ပထမဆံုးအၾကိမ္ထုတ္ျပန္နိုင္ခဲ႔သည္။     မူၾကမ္းအရ  တပ္ဖြဲ႔၀င္၅၄၀၀ကိုရုပ္သိမ္းေပးသြားမည္ဟုအေမရိကန္ဘက္ကသေဘာတူထားသည္။လက္ရိွတြင္အာဖဂန္၌တပ္ဖြဲ႔၀င္၁၄၀၀၀နီးပါးရိွေနျပီးရုပ္သိမ္းေရးသေဘာတူညီခ်က္အတြက္  ေဒၚနယ္ထရန္႔အတည္ျပဳရန္လိုအပ္ေနေသးသည္။     ယင္းသို႔တပ္ဖြ႔ဲ၀င္မ်ားကို  ရုပ္သိမ္းေပးျခင္းအတြက္အျပန္အလွန္အားျဖင္႔  တာလီဘန္တို႔သည္အယ္ခိုင္ဒါနွင္႔အိုင္အက္စ္ကဲ႔သို႔ေသာအၾကမ္းဖက္အဖြဲ႔မ်ားကိုနုိင္ငံအတြင္းအေျခခ်လႈပ္ရွားျခင္းမ်ားကိုခြင္႔မျပဳေရးအာမခံရေတာ႔မည္ျဖစ္သည္။     တာလီဘန္တို႔အစဥ္တစ္စိုက္ေတာင္းဆိုခဲ႔သည္႔အတိုင္းတပ္ဖြဲ႔၀င္မ်ားရုပ္သိမ္းေရးအေမရိကန္ကကနဦးသေဘာတူခဲ႔ျခင္းမွာထင္သေလာက္ေအာင္ျမင္ျခင္းမရိွသည္႔၁၈နွစ္ၾကာအာဖဂန္စစ္ပြဲအတြင္းမွသိကၡာရိွစြာဆုတ္ခြာေရးအတြက္ျပင္ဆင္လာပံုရသည္။     သို႔ေသာ္တပ္ဖြဲ႔၀င္မ်ားရုပ္သိမ္းလိုက္ပါကစစ္ေသြးၾကြမ်ားျပန္လည္ေခါင္းေထာင္လာျပီးအေမရိကန္နွင္႔မဟာမိတ္မ်ားကိုတိုက္ခိုက္လာနိုင္ေျခနွင္႔ပတ္သက္ျပီးအေနာက္အုပ္စုကတြက္ဆေနသည္႔အျပင္တာလီဘန္တို႔၏အၾကမ္းဖက္မႈမ်ားပိုမိုျမင္႔တက္လာမည္ကိုလည္းအာဖဂန္ျပည္သူမ်ားကစိုးရိမ္ေနၾကသည္။     လက္ရိွတြင္အာဖဂန္နစၥတန္၌၂၂၉ခရိုင္ကိုအစိုးရကထိန္းခ်ဳပ္ထားျပီး၅၉ခရိုင္ကိုတာလီဘန္တို႔ကထိန္းခ်ဳပ္ထားကာက်န္၁၁၉ခရိုင္ကိုမည္သည္႔ဘက္ကမွ်ထိန္းခ်ဳပ္ထားနိုင္ျခင္းမရိွေၾကာင္းအစီရင္ခံစာမ်ားတြင္ေဖာ္ျပသည္။ယင္းမွာအစိုးရအျဖစ္မွ၂၀၀၁ခုနွစ္တြင္ျပဳတ္က်ခဲ႔ေသာ္လည္းလက္ရိွအခ်ိန္တြင္အာဖဂန္ရိွနယ္ေျမမ်ားကိုပိုမိုထိန္းခ်ဳပ္ထားနိုင္ခဲ႔သည္႔သေဘာျဖစ္သည္။     နိုင္ငံတြင္းပဋိပကၡျဖစ္ပြားေနသည္႔တာလီဘန္နွင္႔အာဖဂန္အစိုးရၾကားတြင္  ညိွႏိႈင္းေရးကိုယ္စားလွယ္အဖြဲ႔မရိွေပ။  လက္ေတြ႔ေဆြးေႏြးမည္ဆိုပါကအာဖဂန္အစိုးရေဟာင္းျဖစ္သည္႔တာလီဘန္တို႔ကလည္းနယ္ေျမစိုးမိုးပိုင္ဆိုင္ေရးနွင္႔အာဏာခြဲေ၀မႈမ်ားကိုလက္ရိွအစုိးရအားေတာင္းဆိုလာနုိင္သည္။     ထို႔ေၾကာင္႔အာဖဂန္စစ္ေျမျပင္မွသိကၡာရိွစြာဆုတ္ခြာေရးအေမရိကန္အတြက္ေနာက္ထပ္စိန္ေခၚမႈမွာတာလီဘန္နွင္႔အာဖဂန္အစိုးရအၾကားေတြ႔ဆံုေဆြးေႏြးေရးျဖစ္ျပီး  အႏိၱမပန္းတိုင္မွာသံုးဦးသံုးဖလွယ္ေတြ႔ဆံုကာအပစ္အခတ္ရပ္စဲေရးပင္ျဖစ္သည္။     စစ္ပြဲအဆံုးသတ္လိုသည္႔အေမရိကန္အေနျဖင္႔နွစ္ဘက္အၾကားမျဖစ္မေနၾကားပြဲစားလုပ္ေနရပံုရိွျပီးွတပ္ဖြဲ႔၀င္မ်ားရုပ္သိမ္းေရးအပါအ၀င္တာလီဘန္တို႔နွင္႔သေဘာတူညီခ်က္မူၾကမ္းတစ္ရပ္ကိုစက္တင္ဘာလဆန္း၌ထုတ္ျပန္နိုင္ခဲ႔ျခင္းက  ထင္သာျမင္သာတိုးတက္မႈတစ္ရပ္ဟုဆိုနိုင္သည္။     သို႔ေသာ္ယင္းသေဘာတူညီခ်က္ထုတ္ျပန္အျပီးမၾကာမီတာလီဘန္ထိပ္တန္းေခါင္းေဆာင္မ်ား၊အာဖဂန္သမၼတဂါနီတို႔နွင္႔စက္တင္ဘာ၈ရက္တြင္အေမရိကန္နိုင္ငံေမရိလန္း၌သီးျခားစီျပဳလုပ္မည္႔ …

Read More

စစ္ေဘးေရွာင္စခန္းမွ တုုိင္းျပည္ဂုုဏ္ေဆာင္မည္႔ စိန္တစ္ပြင္႔

Shwe Paw Mya Tin   ေပသံုုးဆယ္ပတ္လည္ခန္႔က်ယ္၀န္းသည္႔ခန္းမတခုုထဲတြင္ကရာေတးအားကစား ၀တ္စံုုမ်ား၀တ္ဆင္ထားသည္႔ ကေလးငယ္မ်ား၊ ပံုုမွန္အ၀တ္အစား ၀တ္ဆင္ထားသည္႔ ကေလးငယ္မ်ား အတူတကြ ညီညာစြာလႈပ္ရွားေနႀကသည္ ။ အဆိုုပါကေလးငယ္မ်ား၏ ေရွ႔တြင္ အသက္ ၁၆ ႏွစ္အရြယ္ အမ်ိဳးသမီးငယ္တဦးက တင္းမာခက္ထန္သည္႔ မ်က္ႏွာထားျဖင္႔ ကရာေတးကစားကြက္မ်ားကိုု သရုုပ္ျပေနျပီး သရုုပ္ျပခ်က္အတိုုင္း က်န္ကေလးငယ္မ်ားကလုုိက္လံလႈပ္ရွားေနႀကသည္။ အဆုုိပါေနရာသည္ ကခ်င္ ျပည္နယ္ ျမစ္ႀကီးနားျမိဳ႔ရွိ ေရႊစက္စစ္ေရွာင္စခန္းတည္ရွိရာ ေရႊစက္ကခ်င္ႏွစ္ျခင္း ဘုုရားေက်ာင္း၀န္းအတြင္းရွိ ခန္းမအထဲတြင္ျဖစ္သည္ ။ အသက္ ၇ ႏွစ္ခန္႔အရြယ္မွ အသက္ ၁၅ ႏွစ္အရြယ္အတြင္းရွိ ကေလးငယ္မ်ားသည္ ေရႊစက္စစ္ေရွာင္စခန္းမွ တာ၀န္ရွိသူမ်ားစီစဥ္ဖြင္႔လွစ္ထားသည္႔ ကရာေတးသင္တန္းကိုု တက္ေရာက္ေနႀကျခင္း ျဖစ္ျပီး အမ်ားစုုမွာ စစ္ေရွာင္စခနး္အတြင္းမွ ကေလးငယ္မ်ားျဖစ္ျပီး အနညး္ငယ္သာ ဘုုရားေက်ာင္းျပင္ပရပ္ကြက္အတြင္းမွ ကေလးငယ္မ်ားျဖစ္သည္။     ကေလးငယ္မ်ားအားေရွ႔ဆံုုးမွ သရုုပ္ျပေနသူမွာ ကခ်င္လူမ်ိဳးမ်ားသာမက ျပည္မက လူအခ်ိဳ႔ကပင္သိရွိႀကသည္႔ ကခ်င္အမ်ိဳးသမီးငယ္…

Read More