ေပၚျပဴလစ္ဇင္ နဲ႔ ၀ ၊ ကိုးကန္႔ ၊ ရခိုင္ေျမာက္ပိုင္းအေရး

ဇြန္ – ၄ -၂၀၁၉ စိုင္းထြန္းေအာင္လြင္     ေပၚျပဴလစ္ဇင္ေတြရဲ႕ ထူးျခားခ်က္ေတြထဲမွာ စစ္ပြဲ ဆင္ႏႊဲလိုတဲ့ အေလ့အထ အထံုရိွျခင္းလည္း ပါ၀င္ပါတယ္။ လူထု လူမွဳစီးပြား အေျခအေန တိုးတက္ဖို႔၊ က်န္းမာေရး ေကာင္းမြန္ေအာင္လုပ္ဖို႔ လူထုဘ၀ သာယာဖို႔ စသျဖင့္ လူထုကို ပါးစပ္ကမခ်ဘဲ ေဟာေျပာစည္းရံုးေလ့ရိွတဲ့ အေလ့အထကလည္း ေပၚျပဴလစ္ဇ္၀ါဒီေတြရဲ႕ အေလ့အထေတြထဲ ပါ၀င္ပါတယ္။   ေပၚျပဴလစ္ဇင္ေတြရဲ႕ စစ္ပြဲဆင္ႏႊဲလိုတဲ့ အခ်ိန္အခါ၊ အေၾကာင္းအရင္းေတြကို ၾကည့္ရင္ ႏိုင္ငံေရး၊ စီးပြားေရးအရ အက်ပ္အတည္းေတြ႔ေနခ်ိန္ သူတို႔ရဲ႕ ဦးေဆာင္မွဳ၊ ေခါင္းေဆာင္မွဳ အခန္းက႑ကို လူထုကိုျပဖို႔ လိုေနတာ၊ တခ်ိန္တည္းမွာ အဲဒီ ဆင္ႏႊဲတဲ့စစ္ပြဲဟာ လူထုေထာက္ခံမွဳရႏိုင္တာ၊ ႏိုင္ငံတကာက အာရံုလႊဲသြားႏိုင္တာ စတဲ့ အေၾကာင္းအရာေတြအေပၚ အေျခခံေလ့ ရိွတာပါ။   Why Populism is Dangerous:…

Read More

ႏိုင္သူေရးသမိုင္း ၊ ကြန္ျဖဴးရွပ္နဲ႕ မြန္ ၂၆၂ ႏွစ္

စိုင္းထြန္းေအာင္လြင္   (က) ကြန္ျဖဴးရွပ္ အဆံုးအမထဲက သာတူညီမွ် အကြာအေ၀း ကြန္ျဖဴးရွပ္ရဲ႕ အဆံုးအမေတြထဲမွာ လူတိုင္းကို သာတူညီမွ် ေၾကာင္းက်ဳိးညီညြတ္စြာနဲ႔ ေလးစားမွဳ ရိွရမယ္။ လိမၼာတဲ့ အကြာအေ၀းတခုမွ လြတ္လြတ္လပ္လပ္ေနေစ ထားရိွေစျပီး လူအခ်င္းခ်င္း က်န္းခမ္းသာ မာပါစ လြတ္လပ္ေပါ့ပါးစြာ အသက္ရွဴသြင္း၊ ရွဴထုတ္ႏိုင္ေအာင္ ေနရာခ်န္ထားေပးရမယ္လို႔ လမ္းညႊန္ခ်က္ တရပ္ ပါရိွပါတယ္။   ဒီစာပိုဒ္ရဲ႕ အဓိက ရည္ရြယ္မွဳဟာ မိမိနဲ႔ နီးစပ္သူေတြ၊ မိတ္ေဆြေတြအေပၚ ဘယ္လို ဆက္ဆံသင့္သလဲဆိုတဲ့ ကိစၥရပ္အေပၚ ရည္ညႊန္းခဲ့တာပါ။ သူငယ္ခ်င္း၊ မိတ္ေဆြ၊ မိသားစု၀င္ေတြနဲ႔ ဆက္ဆံရာမွာ မည္မွ်ပင္ ရင္းႏွီးသည္ျဖစ္ေစ စည္းတခုနဲ႔ သူတို႔ရပ္တည္ခြင့္၊ သူတို႔ရဲ႕ ကိုယ့္ဘာသာကိုယ္ရပ္ႏိုင္တဲ့ စြမ္းအားအေပၚ အသိအမွတ္ျပဳျပီး လူ႔ဂုဏ္သိကၡာနဲ႔အညီ ဆက္ဆံၾကဖို႔က အေရးၾကီးတဲ့ အေၾကာင္းအရာပါ။   ဒီေန႔ ေခတ္လူေတြရဲ႕ အျပန္အလွန္ဆက္ဆံေရးမွာ အေရးၾကီးတာက…

Read More

ေထာင္အထြက္ဂိတ္မွာ “အေမ” ႀကိဳေနမယ္ သား

  ႏိုင္ငံေတာ္သမၼတ၏ လြတ္ၿငိမ္းသက္သာခြင့္ႏွင့္ အက်ဥ္းသားေတြ လႊတ္မယ္ဆိုတ့ဲ သတင္းေၾကာင့္ ျမစ္ႀကီးနား အက်ဥ္းေထာင္အေပါက္၀မွာ ေမလ ၇ ရက္ နံနက္ ၉ နာရီ ေလာက္ကတည္းက လာေရာက္ ေစာင့္ဆိုင္းသူမ်ား စည္ကားေနသည္။   တစ္ဦးတည္းေသာသားေလး ေထာင္ကထြက္လာမလား ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ျဖင့္ ျမစ္ႀကီးနား အက်ဥ္းေထာင္ေရွ႕မွာ လာေစာင့္ေနသည့္ အသက္ ၆၀ ခန္႔အမ်ိဳးသမီးႀကီး ေဒၚရြယ္တစ္ေယာက္ “သားေလးလြတ္လာရင္ ျမစ္ဆိပ္မွာ ေခါင္းေလွ်ာ္ ေရခ်ိဳးေပးၿပီး အိမ္ျပန္ေခၚသြားမယ္” ဟု ၀မ္းပန္းတသာေျပာေနသံၾကားရသည္။   အက်ဥ္းသားလႊတ္မည့္သတင္း ၾကားကတည္းက ေအးျမသာယာရပ္ကြက္ကေန အေစာႀကီး ဆိုင္ကယ္ႏွင့္ ထြက္လာခ့ဲသည္ဟု ဆိုသည္။ “ မနက္ ၉ နာရီမထိုးခင္ကတည္းက တၾကြၾကြ ျဖစ္ေနတာေလ မိုးညွင္းနဲ႔ ျမစ္ႀကီးနား အက်ဥ္းေထာင္က အက်ဥ္းသားေတြ လႊတ္မယ္ၾကားေတာ့ သူ႔အစား အေဒၚလည္း ၀မ္းသာမိတာပဲ ” ေဒၚရြယ္ႏွင့္…

Read More

လမ္းအင္ဂ်င္နီယာေတြနဲ႕ ပရေလာကသားေတြ အားျပိဳင္သင့္တဲ႕ ပုသိမ္​မုံရြာ လမ္​းမႀကီး မိုင္​တိုင္​အမွတ္​၂၀၅ႏွင္​့၂၀၇ၾကားက ေမြးၾကိဳင္ေကြ႕ေခၚ ဂမၻီရေကြ႕

  မင္းတုုန္း ဧျပီ ၂၇-၂၀၁၉ ျဖစ္ရပ္မွန္ သတင္းေတြကိုု မွတ္တမ္းျပဳျပီး ဂ်န္ကိုုးလ္ ေရးသားသည္။   Surf အမ်ိဳးအစား​ေငြ​ေရာင္​ကားတစ္​စီးက ကားလမ္​း​ေဘးမွာတုံးလုံး တြန္​႔​ေၾကသြားတဲ့ကားတံခါး​ေၾကာင့္ အလန္​း​ေပးသံကတတီတီ ကားလမ္​းမအလယ္မွာ​သုံး​ေလးႏွစ္​အရြယ္​က​ေလးတ​ေယာက္​က ဦး​ေခါင္​းပြင္​့ထြက္​ မလႈပ္​မယွက္​ သူနဲ႔မနီးမ​ေဝးမွာ အမ်ိဳးသမီးငယ္​တဦးကအသက္​မ႐ွိ​ေတာ့ ကားဒ႐ိုင္​ဘာက​ေသြးအလူးလူးနဲ႔ ဖုတ္​လိႈက္​ဖုတ္​လိႈက္​ အမ်ိဳးသမီးႀကီးတဦးရဲ႕မခ်ိမဆန္​႔ၿငီးတြားသံတို႔နဲ အနိ႒ာ႐ုံျမင္​ကြင္​းတခုကို မသက္​သာစြာျမင္​​ေနရပါတယ္။ ​ ​ေနရာကေတာ့ ပုသိမ္​မုံရြာလမ္​းမႀကီးမိုင္​တိုင္​အမွတ္​၂၀၅နဲ႔၂၀၆ၾကား လမ္​းအလိမ္​​ေကြ႔ဆင္​းမွာပါ ။   ၂၀၁၃ သၾကၤန္​အႀကိဳမတိုင္​မီတစ္​ရက္​ကစလို႔ ဒီ​ေနရာကို မွတ္​မွတ္​ထင္​ထင္​ သတိထားမိ​တဲ႕ ေနရာျဖစ္​လာသလို အနၱရယ္​​ေကြ႔ဆင္​း ဆိုင္​းပုဒ္​တခုကိုလည္​းမၾကာခင္​​ေတြ႕ျမင္​ရၿပီး​ ေလာက္​​ေလးခြဒဏ္​ရာမ်ားနဲ႔ ​ေပ်ာက္​ဆုံးသြားတာကိုလည္​း​ သတိထားမိရတဲ့​ေနရာတခုအျဖစ္​ မွတ္​မိ​ေစခဲ့တဲ့​ေနရာ တခုု။   အခုႏွစ္​၂၀၁၉ဧၿပီလ၂၄ရက္​​ေန႔မွာတိုက္​တိုက္​ဆိုင္​ အိမ္​စီးကားငယ္​တစ္​စီး​ ေခ်ာက္​ထဲမွာ ​ေတြ႔ရျပန္​ပါတယ္​။ ေလ​ေရာမိုး​ေရာျပင္​းထန္​​ေနတဲ့အခ်ိန္​မွာ လူတခ်ိဳ႕ကလူနာကိုခက္​ခက္​ခဲခဲ မခ်ီၿပီး လမ္​း​ေပၚတင္​​ေနတဲ့ျမင္​ကြင္​း​ေၾကာင္​့ ကားကိုစက္​သပ္​ကာ ကူညီ​ေရးဝိုင္​းလုပ္​​ရင္​း အနီးနားရြာကလူတခ်ိဳ႕နဲ႔စကား​ေျပာမိ​ေတာ့     “ဒီအနားက မၾကာခဏကား​ေမွာက္​တတ္​တယ္​ တ​ေန႔​တ​ေန႔…

Read More

ေက်ာက္မီးေသြးျပာပံုထဲ လူေတြ ကူးခတ္ေနတဲ႔ျမိဳ႕

ဧျပီ ၆-၂၀၁၉   စိုင္းထြန္းေအာင္လြင္   (က) ငါးေတြကေသ ေညွာ္နံ႔ကနံ   ကေလာ-ေအာင္ပန္းလမ္းခြဲကေန ပင္ေလာင္းျမိဳ႕ဘက္ကို ခ်ဳိးလိုက္တာနဲ႔ ကားလမ္းေဘးတဘက္တခ်က္ကို ေ၀ွ႕ၾကည့္လိုက္ေတာ့ ေတာင္တန္းေတြနဲ႔ ကားလမ္းအၾကားမွာ စိုက္ခင္းေတြက စိမ္းစိမ္းလန္းလန္း ေ၀ေ၀ဆာဆာနဲဲ႔ပါ။ အထက္ဘီလူးေခ်ာင္း တံတားကို ေရာက္တာနဲ႔ ကားလမ္းရဲ႕ ဘယ္ဘက္မွာ မလွမ္းမကမ္းမွာ ဘိလပ္ေျမ စက္ရံုေခါင္းတိုင္ကို ေတြ႔ရတဲ႔ အတြက္ ရြာမက် တိုက္နယ္မကေတာ့တဲ႔ တီက်စ္ျမိဳ႕ကေလးကို ေရာက္လာခဲ့ျပီဆိုတာ သတိျပဳမိလိုက္ပါတယ္။   ျမိဳ႕မဘုန္းၾကီးေက်ာင္း၀န္းထဲ ေရာက္တာနဲ႔ ေဒသခံ တဦးျဖစ္တဲဲ႔ ဦးက်င္ေမာင္က ေက်ာက္မီးေသြးမိုင္းခြဲမႈေၾကာင့္ နံရံေတြ အက္ေနတဲ႔ ဘုန္းၾကီးေက်ာင္း နံရံေတြကို လက္ညိွဳးညႊန္ျပပါတယ္။   ‘ဒီရက္ပိုင္းက လူၾကီးလာမယ္ဆိုလို႔ မိုင္းမခြဲတာ၊ ခါတိုင္းက ေန႔လည္တိုင္း ခြဲတယ္။ အိမ္ေတြလည္း ခါတာေပါ့ အရင္က ပိုဆိုးတာေပါ့ ၊ ဒီရက္မွ မိုးကလည္း…

Read More

စစ္ေဘးေရွာင္စခန္းမွ တုုိင္းျပည္ဂုုဏ္ေဆာင္မည္႔ စိန္တစ္ပြင္႔

Shwe Paw Mya Tin   ေပသံုုးဆယ္ပတ္လည္ခန္႔က်ယ္၀န္းသည္႔ခန္းမတခုုထဲတြင္ကရာေတးအားကစား ၀တ္စံုုမ်ား၀တ္ဆင္ထားသည္႔ ကေလးငယ္မ်ား၊ ပံုုမွန္အ၀တ္အစား ၀တ္ဆင္ထားသည္႔ ကေလးငယ္မ်ား အတူတကြ ညီညာစြာလႈပ္ရွားေနႀကသည္ ။ အဆိုုပါကေလးငယ္မ်ား၏ ေရွ႔တြင္ အသက္ ၁၆ ႏွစ္အရြယ္ အမ်ိဳးသမီးငယ္တဦးက တင္းမာခက္ထန္သည္႔ မ်က္ႏွာထားျဖင္႔ ကရာေတးကစားကြက္မ်ားကိုု သရုုပ္ျပေနျပီး သရုုပ္ျပခ်က္အတိုုင္း က်န္ကေလးငယ္မ်ားကလုုိက္လံလႈပ္ရွားေနႀကသည္။ အဆုုိပါေနရာသည္ ကခ်င္ ျပည္နယ္ ျမစ္ႀကီးနားျမိဳ႔ရွိ ေရႊစက္စစ္ေရွာင္စခန္းတည္ရွိရာ ေရႊစက္ကခ်င္ႏွစ္ျခင္း ဘုုရားေက်ာင္း၀န္းအတြင္းရွိ ခန္းမအထဲတြင္ျဖစ္သည္ ။ အသက္ ၇ ႏွစ္ခန္႔အရြယ္မွ အသက္ ၁၅ ႏွစ္အရြယ္အတြင္းရွိ ကေလးငယ္မ်ားသည္ ေရႊစက္စစ္ေရွာင္စခန္းမွ တာ၀န္ရွိသူမ်ားစီစဥ္ဖြင္႔လွစ္ထားသည္႔ ကရာေတးသင္တန္းကိုု တက္ေရာက္ေနႀကျခင္း ျဖစ္ျပီး အမ်ားစုုမွာ စစ္ေရွာင္စခနး္အတြင္းမွ ကေလးငယ္မ်ားျဖစ္ျပီး အနညး္ငယ္သာ ဘုုရားေက်ာင္းျပင္ပရပ္ကြက္အတြင္းမွ ကေလးငယ္မ်ားျဖစ္သည္။     ကေလးငယ္မ်ားအားေရွ႔ဆံုုးမွ သရုုပ္ျပေနသူမွာ ကခ်င္လူမ်ိဳးမ်ားသာမက ျပည္မက လူအခ်ိဳ႔ကပင္သိရွိႀကသည္႔ ကခ်င္အမ်ိဳးသမီးငယ္…

Read More

မဂၤလာပါ ဆရာမ

  အသားညိဳစိမ့္စိမ့္ ၊ပိန္ပိန္ပါးပါးနဲ႔ သြက္သြက္လက္လက္ပဲရွိေသးတယ္။သူ႔ၾကည့္လိုက္ရင္ အသက္ေျခာက္ဆယ္ေက်ာ္လို ့ဘယ္သူမွထင္မွာမဟုတ္ဘူး။အဲ့ဒါေၾကာင့္ပဲ သူျပသနာတက္တယ္။အသက္ေျခာက္ဆယ္ထက္ သံုးႏွစ္ေက်ာ္လုပ္လို ့ဆိုၿပီး သူ႔ကိုေငြက်ပ္သိန္းခုႏွစ္ဆယ္ေက်ာ္ ျပန္ေလ်ာ္ဖို ့ဆံုးျဖတ္ခံခဲ့ရတယ္။သူက ဆရာမ ေဒၚမာမာျမင့္ပါ။အထက ၁၂ ေက်ာင္းက အလယ္တန္းျပတစ္ဦးျဖစ္ၿပီး စာအသင္အျပေကာင္းသူ ၊လူခ်စ္လူခင္မ်ားသူလို ့ေျပာရမယ္။   ကြ်န္ေတာ္နဲ႔ေတြ႔ေတာ့ ကြ်န္ေတာ္သူ႔ကို မဂၤလာပါ ဆရာမလို ့ႏုတ္ဆက္လိုက္တယ္။ သူလည္းေပါ့ေပါ့ပါးပါးနဲ႔ ျပံဳးျပၿပီး ျပန္ႏုတ္ဆက္တယ္။တကယ္ေတာ့ ဒီလိုျပသနာတက္ထားသူတစ္ေယာက္ကို ခေစ့တြင္းက် အင္တာဗ်ဳးဖို ့ဆိုတာ အားနာစရာေကာင္းသလို ၀မ္းနည္းစရာေတြလည္း ပါလာႏိုင္တယ္ေလ။ သူေပါ့ေပါ့ပါးပါးျပံဳးျပေပမယ့္ စိတ္ဆင္းရဲခဲ့ရတဲ့ပံုကေတာ့မေပ်ာက္ေသးပါဘူး၊မ်က္တြင္းေတြက်ေနသလို နည္းနည္းလည္းႏြမ္းေနပံုပဲ။ ၿပီးေတာ့ သူကပဲစေျပာတယ္။ အသိေတြက မီီဒီယာေတြနဲ႔ အင္တာဗ်ဳးဆက္မလုပ္ဖို ့တားထားတယ္တဲ့။ဒါေပမယ့္ တိုင္းမွဴးလာလွဴတဲ့ကိစၥကေတာ့ ေျပာရဦးမွာပဲ ဆိုျပီး “ဆရာမေလ်ာ္ရမယ့္ေငြကို တိုင္းမွဴးက လာလွဴသြားတယ္။ခုႏွစ္ဆယ့္ရွစ္သိန္းလာလွဴသြားတယ္”ဆိုျပီးေျပာတယ္။ ဒါၿပီးေတာ့ အင္တာဗ်ဴးရေအာင္ဆိုသူ႔အခန္းထဲေခၚသြားတယ္။သူ႔အခန္းဆိုတာက တစည(တိုင္းရင္းသားစည္းလံုးညီညႊတ္ေရးပါတီ) ၀င္းထဲက လိုင္းခန္းေလးပါ။ကြ်န္ေတာ္အျမင္အရဆို ဆယ္ေပပတ္လည္ေလာက္ပဲရွိမယ္။ပစၥည္းေတြကလည္း မ်ားမ်ားစားစားမရွိဘူး၊ဟင္းခ်က္စရာေတြတင္ထားတဲ့ စင္ေလးရယ္၊ထိုင္ခံုေလးေတြရယ္။၀ိႈက္ဘုတ္တစ္ခ်က္ရယ္။ကြ်န္ေတာ္သတိထားမိတာက အိပ္ရာမရွိတာပါ၊အဲ့ဒီသံမံတလင္းခင္းထားတဲ့အခန္းထဲမွာ…

Read More

ဗ်တၱပန္းဆက္လမ္းႀကီး ပိုက္္ဆံက်ဲခ်ခိုင္းသူေတြနဲ႔ စည္ကားေနတဲ့ တရားခံက ဘယ္သူလဲ….

TGH(VOM) အခုလိုအခ်ိန္ဆို အညာေဒသမွာ ေလရူးေတြတိုက္ခတ္ေနသလိုရာသီဥတုကလည္း ပူျပင္းေနတတ္တာ ႏွစ္တိုင္းပါပဲ။အဲ့လိုအပူခ်ိန္ကိုအန္တုၿပီး လာသမွ်ကားေတြဆီကေန ဖိနပ္မပါ ထီးမေဆာင္းပဲ အလွဴေငြလိုက္ေတာင္းေနတဲ့ သူေတြလည္းမနည္းမေနာပါပဲ။ ပုဂံနဲပုပၸါးကို ဆက္သြယ္ထားတဲ့ ဗ်တၱပန္းဆက္လမ္းလို ့ေခၚတဲ့လမ္းေပၚမွာေတာ့ အဲ့လိုလူေတြကို ပိုေတြ႕ရမွာပါ။အဲ့ဒီသူေတြရဲ႕ အဓိက၀င္ေငြက လာတဲ့ကားေတြဆီကေန ပိုက္ဆံေတာင္းတာျဖစ္ပါတယ္။ကေလးသူငယ္ေတြလည္းပါသလို အသက္အရြယ္ႀကီးရင့္သူေတြလည္းပါ၀င္ပါတယ္။ကားတစ္စီးျဖတ္သြားတုိင္းလည္း  ပါးစပ္ကေန ““money money  က်ဲခဲ့ပါအုံး”လို႔ တစာစာေအာ္ေနၾကတဲ့သူေတြပါ။ ဒါဟာ ဗ်တၱပန္းဆက္လမ္းမႀကီးေပၚေရာက္သြားခဲ့သူေတြ ၾကံဳကိုၾကံဳရမယ့္အေနအထားပါ။ ရိုးရာဓေလ့လိုျဖစ္ေနတဲ့ အဲ့ဒီအစဥ္အလာၾကားထဲမွာ ေလာဘတစ္ခ်ဳိ႕ကလည္း ကပ္ပါလာပါတယ္ အဲ႔ဒါကိုေတာ့ အဲ့ဒီလမ္းေပၚသြားခဲ့တဲ့ ဆရာေတာ္ ဦးေကလာသ ရဲ႕ျဖစ္ရပ္က မီးေမာင္းထိုးျပေနပါတယ္။ပိုက္ဆံေတာင္းေနတာကို ခ်မေပးခဲ့လို ့ကားကိုခဲနဲ႔ထုခံခဲ့ရတယ္လို ့ဦးဇၨင္းက မိန္႔ပါတယ္။ “ ကုိယ့္ေရွ႕ကမွန္လုံကားက ပုိက္ဆံႀကဲလုိက္တယ္။အဲ့ဒီမွာ ၀ိုင္းအုံၿပီးလုေကာက္ၾကတယ္။ေနာက္က ဘာကားလာလာ ဂရုမစုိက္ဘူး။ဘုန္းဘုန္းတုိ႔ကေတာ့ အႏၱရာယ္ျဖစ္မွာစိုးလုိ႔ ကားအရွိန္ေလွ်ာ႔လုိက္တယ္။ဒီမွာ သူတုိ႔က ပိုက္ဆံေပးမယ္လို႔ထင္ပါလိမ့္မယ္။ဘုန္းဘုန္းတုိ႔ကမေပးလည္း မေပးေရာ အမိုးေပၚကို ခဲပစ္လိုက္တဲ့ အသံၾကားလိုက္တယ္။ဒါဘယ္လိုမွမျဖစ္သင့္ဘူး။”လို ့ဆရာေတာ္က သူ႕ရဲ႕ျဖစ္စဥ္ကို မိန္႔ပါတယ္။…

Read More